Kısa kısa Formula #2

Formula 1 internet bağlatıyor!
Takip ediyor musunuz bilmiyorum, ama NASCAR’ı internetten izlemek isteyen yarışseverler, serinin sitesine girip istedikleri sürücünün takım radyosunu seçip parasını ödedikten sonra yarış boyu dinleyebiliyorlar. Bir bunu düşünün, bir de FOM’un, yarış sonrasında YouTube’a konulan videoları derhal sildirmesini düşünün. Amerika’nın en popüler yarış serisi ile dünyanın en popüler motorsporu arasındaki bu devasa algı ve yaklaşım farkını açıklamak cidden zor. NASCAR, yarışları 2005 tarihinden itibaren HD yayınlıyor, Formula 1 ise daha bu yıl HD’ye geçebildi. Özellikle son birkaç yıldır gelişen sosyal medya etkileşimleri, twitter ve Facebook kullanımının yaygınlaşması, sporun, bu alanda da kendine katma değer çıkarması gerektiğini işaret ediyor. Geçen hafta önce Adam Parr, sonra da Martin Whitmarsh bu konunun üzerine eğilerek, Formula 1′in sosyal medyayı ve interneti çok verimli bir şekilde kullanması gerektiğinin altını çizdiler. Son birkaç yıldır FOTA’nın düzenlediği Fans’ Forum etkinlikleriyle Formula 1 severlere doğrudan ulaşan spor, çok daha büyük bir kucaklaşmayı ise sosyal medya ve twitter’dan yapmak zorunda. Rubens Barichello’nun takipçi sayısı geçenlerde 1 milyonu geçti. Twitter’ın en aktif kullanıcısı o. McLaren ve Ferrari, birkaç yıldır resmî sitelerinden yarış ânında takım radyosu ve telemetre bilgilerini sunuyorlar. Takım ve sürücü bazında durum biraz daha iyi olsa da, FOM açısından bakıldığında durum henüz emekleme aşamasında. FOM’un resmî bir YouTube adresi bile yok. Tabii bunun, büyük paralar karşılığında yayın haklarının TV kanallarına satılmasında büyük payı var. Sonuçta TV kanalları, para ödedikleri yayınları öyle beleşe internette görmek istemiyorlar. Önümüzdeki süreçte, belki 2013 Konkordato Anlaşması toplantıları sırasında bu da gündeme gelecektir.

Fernando Alonso, 2011

NBA lokavtı ve Formula 1 görüşmeleri
Temmuz başında NBA, resmen lokavt duyurusu yaptı. Oyuncuların oluşturduğu birlik ile NBA lig yönetimi arasındaki mali anlaşmazlıklar sonucunda bir anlamda lig oyuncuları işten atılıyor ve para alamıyorlar. Burada anlaşmazlık, oyuncular için ödenen garanti paralar ve gelirlerden elde edilen yüzdede tıkanıyor. Formula 1′le ilgisi de bu gelir dağılım oranları. NBA’de elde edilen gelirlerin %57′si oyunculara dağıtılıyor. Organizatörler, bu payı %54′e düşürmek istiyorlar, ancak oyuncular da, buradan elde ettikleri gelirin böyle olursa yılda 500 milyon dolar düşeceğini söyleyerek reddediyorlar. Formula 1 takımları ile FOM/CVC arasında çok yakın zamanda başlayacak olan pazarlıkların kilitlenme noktalarından biri de bu olacak. Formula 1′den elde edilen gelirler şu anda CVC ve Formula 1 takımları arasında %50-%50 pay ediliyor. Takımlar, bu oranın %70′e çıkmasını isterken, Bernie Ecclestone bunun mümkün olmadığını söylüyor (Şu anda Formula 1′in sahibi CVC Capitals şirketi, Bernie burada müdür olarak çalışıyor). NBA’deki bu mücadele, Formula 1 paralel evrenine de yakında taşınacak ve tıpkı NBA’in şu anda düştüğü duruma benzer bir durumu yaşamamız olası olacak. Geleneksel Formula 1′i bırakırız şenliklerinde bu yıl Luca di Montezemolo, NBA modelini örnek göstererek, eğer istedikleri yapılmazsa böyle bir yola başvuracaklarını söylemişti. 2012′de süresi dolacak olan Konkordato Anlaşması için NBA örneği, önemli bir saha çalışması olarak görülebilir. Seyreyle gözüm şenliği.

Tamamen spekülasyon
Birazdan yazacağım kısa yazı tamamen kıçımdan uydurmadır. Normalde nefret ediyorum böyle şeyler yazmaktan, ama çok canım istedi. Dileyen diğer maddeye geçebilir. Şimdi, biliyorsunuz egzoz beslemeli difüzörlerde kullanılan özel motor haritaları ile ilgili kural FiA tarafından geri çekildi. Takımlar, sezona nasıl başlamışlarsa öyle devam edecekler; sadece, sıralama turlarıyla yarış arasında motor haritasını değiştiremeyecekler. Ben bu kuralın, Red Bull’un yavaşlatılması olarak görüyorum. En başından beri de öyle gördüm. Yarış hafta sonu boyunca FP1, FP2, FP3, Q1 ve Q2′de Red Bull’la neredeyse başabaş olan takımların birdenbire Q3′te Red Bull’un gerisine düşmesi son iki yıldır padoktaki tüm mühendisleri farklı teorilere itmişti. Geçen yıl sürüş yüksekliği, esnek kanat; bu sene de motor haritası ve DRS kullanımının, Red Bull’un sıralama turlarındaki avantajını açıklamakta kullanıldı. İşte FiA de, sezonu neredeyse sonlandıran bu avantajı ortadan kaldırmak ve yarışlara tekrar heyecanı getirmek istedi. İspanya GP’sinde getirmeye çalışılan bu yasak, takımların itirazı nedeniyle İngiltere GP’sine alındı. Ancak Avrupa GP’sinde (Valencia) FiA daha fazla beklemeyerek, sıralama turlarında “aşırı agresif” kullanılan ama yarışta değiştirilen motor haritalarının, kabul edilen limitlerin dışına çıktığını söyleyerek sıralama turları ve yarış arasında motor haritası değişimini yasakladı. Böylece sıralama turlarında agresif motor haritası stratejileri kullanılamayacaktı. Bu da Red Bull’u yavaşlatması beklenen bir gelişmeydi. Hamilton, yarıştan önce “Burada pol için savaş verebiliriz,” bile diyebiliyordu. Ancak durum beklendiği gibi olmadı. Red Bull yine pol pozisyonunu aldı. Sıra geldi İngiltere GP’sine. Motor haritalarının tamamen yasaklanacağı bu yarış öncesi ilginç gelişmeler oldu. Hafta içinde Mercedes’e, motorun dayanıklılığı için sürücü ayağını çektiğinde belli bir oranda yakıt yakma izni verildi. Bunu duyan Red Bull ve Renault, benzer bir sebeple FiA’ya başvurdular ve benzer bir hak istediler. “Son dakikada reddedemeyeceğimiz kesinlikte bilgilerle gelince”, bu takımlara da benzer bir izin verildi, ancak ertesi gün bu izin geri alındı. Red Bull’a, “Siz şimdi bunu kabul edin, önümüzdeki hafta durumu çözeceğiz,” diyerek konuyu kapattılar ki son zamanlarda gördüğümüz en büyük skandallardan biriydi bu. Sonra yarışta görüldü ki bu kural değişikliğinden en çok etkilenen takım, Red Bull’a en yakın olduğu düşünülen takım McLaren olmuş. Takım da bunu itiraf etti. Sonraki hafta da bu kural yasağın, sezon sonuna kadar kaldırıldığı ve takımların, istedikleri haritayı kullanabilecekleri duyuruldu. Elbette buna çok sevinen takım McLaren oldu. Tabii, Red Bull’u kovalayacağı için de Bernie ve FiA. Red Bull’u durduracağı düşünülen bu yasak, Red Bull’un rakibini yavaşlatınca geri çekildi. FiA’nın verdiği röportajda şu cümle çok önemli: “Cuma günü yaşananlardan sonra FiA Başkanı, ortak bir yol bulmak için açık bir görüş alışveriş yapılmasını önerdi.” Yarış sırasında Todt’un padokta görülmesinin garip olduğundan bahsederek bir arkadaşla twitter’dan konuşuyorduk. “Böyle anlık kararlarda Todt’un etkisi olmaması lazım,” demişti. Ama durumun “anlık” bir durum olmadığı oldukça net. Todt’un devreye girmesini gerektirecek kadar ciddi ve kapsamlıydı. Ve artık üzeri kapatılmış oldu.

Formula 1′e ön cam mı geliyor?
2009 sezonunda bir hafta arayla önce Henry Surtees’in ölümü, sonra da Felipe Massa’nın, neredeyse hayatına mâl olan kazalarından sonra FiA, kokpitlere ön cam koyma konusunu gündeme almıştı. Son günlerde FiA, vimeo hesabından yayınladığı bir video ile bu anlamda yol kat ettiğinin ve sonuçların, Formula 1 Teknik Çalışma Grubu’na aktarılacağından bahsediyor. Söz konusu videoyu aşağıda izleyebilirsiniz. Bu ön camlar sayesinde kokpitteki sürücünün, lastik veya parça çarpması sonucunda sakatlanması/ölmesi önlenmiş olacak. Ancak bu sistemin de riskleri yok değil. Örneğin, ciddi bir kaza ânında kokpitten bir an önce çıkması gereken pilot, ön camın bir şekilde kilitlenmesi durumunda araçtan çıkamayabilir ve gerçekten korkunç sahneler yaşatabilir. Ayrıca videoda da görebileceğiniz şekilde, bu ön cama çarpan lastiğin müthiş bir elastik kuvvetle zıpladığını ve pist çevresine tehlikeli bir şekilde gidebileceğini öngörebilirsiniz. Bu da seyirciler ve görevliler için pek hoş olmayan sahnelerin yaşanmasına neden olabilir. Şimdilik plan aşamasında olsa da güvenlik anlamında gerçekten ciddi bir konu bu.