Malezya GP’sinin 8. turunda, Lewis Hamilton ile Vitali Petrov arasında çok enteresan bir olay yaşandı. Arka düzlükten önceki virajda yol tutuşu daha iyi olan Hamilton, F-duct sistemi ve Mercedes motorunun da yardımıyla, start düzlüğünden önceki virajda Petrov’a dışarıdan bir atak yaptı. İçeriyi alan Petrov frenleme noktasını kaçırınca, virajı çok iyi alamadı ve daha iyi bir yarış çizgisiyle virajı alan Hamilton’a atak şansı vermiş oldu. Petrov da, start-finish düzlüğünde hemen Hamilton’ın vites kutusuna yapışarak, onun hava koridoruna girmek istedi ancak tam o sırada, daha önce pek görülmemiş şu olay yaşandı:
Bu hareketi nedeniyle Hamilton’a “uyarı” cezası verilirken, yarıştan sonra, “Kurallarda açık bir şekilde yazıyor. Yarış çizgisini sadece bir kere değiştirebilirsiniz, ama Hamilton gibi art arda üç kere yaparsanız, olmaz,” diyen Renault takım patronu Boullier, Hamilton’ın mutlaka cezalandırılması gerektiğini söyledi. Hamiton ise kendini savunarak, “Petrov’u engellemek için yapmadım, hava koridorumdan çekiş almasını engellemek için yaptım,” dedi. Nedir bu hava koridoru (slipstreaming) ve çekiş (towing) meselesi?
Formula 1 otomobilleri hareket halindeyken, etraflarını saran hava araçların üzerinden akar. Bu akım, nesnelerin etrafında yüksek basınçlı bir alan yaratır ve belli bir eşiği aşarsa (aracın hızı, uzunluğu ile ilgili bir değeri aşarsa) oldukça kaotikleşir, buna da türbülans denir. Türbülans, aynı zamanda drag, yani hava direnci yaratır. Formula 1 araçlarının birbirlerini yakın bir şekilde takip edememelerinin nedeni de budur. Araçlar birbirlerine çok yaklaştıklarında, türbülans ve hava direnci devreye girer ve motorunuz ne kadar güçlü, aerodinamik veriminiz ne kadar iyi olursa olsun, türbülansın o etkisini yaramazsınız. Formula 1 motorlarının artık 18.000 devire kilitlenmesinin de, bu türbülansın kırılamamasında büyük payı var.
Neyse, işte bu türbülansın oluştuğu bölgede, aracın arka kısmında düşük basınçlı ve aracın hızıyla benzer hızlarda seyreden, mülayim bir alan oluşur. Bu alanda, havanın direnci kırılmış olur ve arkadan takip eden aracın, aynı hıza daha az yakıt tüketerek (yani daha az güç harcayarak, yani daha verimli bir şekilde) erişmesini sağlar. Kulağımızı öteki taraftan tutarsak: Yani aynı yakıtı tüketerek daha hızlı gidebilir. İşte bu alana hava koridoru (slipstream), bu etkiye de çekiş (towing= ciplerin, önündeki halatlarla yolda kalmış başka bir aracı çekmeleri) diyoruz. Formula 1′de, özellikle son yıllardaki aerodinamik gelişmeler sonucunda, hava koridoruna girmeniz size büyük bir avantaj sağlıyor.
Gelelim Hamilton’ın durumuna. Lewis’in söylediğine bakılırsa, Petrov’un, hava koridoruna girmesini engellemek, böylece de düzlük sonunda kendisini geçmesini önlemek istiyor. Bunun için de dört kere zigzag yapıyor. Bunun, arkasındaki rakibi engelleme olmadığını, taktik bir hamle olduğunu söyleyenler var. Hakemler de benzer bir şekilde düşünmüş olacak ki, Hamilton’a ceza vermediler. Ancak bunun yayılmasını engellemek için de bir uyarı vermekle yetindiler. Parantez açarak bir şey belirteyim: Jean Todt’un FIA başkanlığına gelmesiyle birlikte, F1 yarışlarındaki hakem komitelerine, her yarış için eski yarışçılardan biri gözlemci olarak katılıyor. Böylece tartışmalı kararlar verilirken, bir yarışçının bakış açısı da araştırılmış, yansıtılmış oluyor. Mükemmel bir hareket. Bu yarışın eski yarışçı kontenjanında Johnny Herbert vardı ve hem Vettel’in sarı bayraklar altında geçiş yapmasının cezalandırılmaması hem de Hamilton’ın hareketinin, yalnızca uyarı ile geçiştirilmesinde, Herbert’in katkısının olduğunu düşünüyorum.
Bana kalırsa bu hareket çok gereksizdi. Bundan sonra padokta bu hareketin yasal olduğuna dair bir kanı oluşabilir ve önümüzdeki yarışlarda buna benzer hareketleri görebiliriz. Çok daha tehlikeli durumların yaşanmasına neden olabilecek, çok uçlardaki bu tavrın, bana kalırsa cezalandırılması gerekirdi. Hamilton, yalnızca hava koridorunu kapatmakla kalmıyor, Petrov’un yarış çizgisini de kapatıyordu. Avustralya’da bunun bir benzerini Massa, Webber’e yapmış ve o da bu hareketini cezasız atlatmıştı. Geçen yıllarda hakemler yarışların sonucuna çok etki yapıyorlardı ve bu çok can sıkıcıydı, katılıyorum, ama gerektiği yerlerde nokta koyulmazsa da, tehlikeli durumların oluşmasına engel olunamayabilir.
